Kentsel dönüşüm sürecinde en çok sorulan sorulardan biri de şudur:
“Binamız için riskli yapı kararı çıktı. Şimdi hemen evi boşaltmak zorunda mıyız?”
Özellikle deprem riski taşıyan binalarda yaşayan vatandaşlar, riskli yapı raporunun ardından ne kadar süreleri olduğunu merak ediyor. Kimi insanlar ertesi gün çıkılması gerektiğini düşünürken, kimileri ise yıllarca oturmaya devam edilebileceğini sanıyor.
Gerçekte ise süreç belirli aşamalardan oluşuyor ve mevzuatta bununla ilgili açık kurallar bulunuyor.
Riskli Yapı Kararı Ne Anlama Gelir?
Riskli yapı kararı, bir binanın deprem veya benzeri afetler karşısında can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturduğunun teknik inceleme sonucunda tespit edilmesidir.
Bu kararın verilmesiyle birlikte bina otomatik olarak yıkılmaz. Öncelikle hazırlanan rapor ilgili kurumlar tarafından incelenir ve tapu kayıtlarına gerekli şerhler işlenir.
Bu aşamadan sonra bina resmen dönüşüm sürecine girmiş olur.
Ancak birçok kişinin düşündüğünün aksine, riskli yapı kararı çıkar çıkmaz aynı gün taşınma zorunluluğu doğmaz.
Ev Ne Kadar Sürede Boşaltılır?
Riskli yapı kararının kesinleşmesinin ardından maliklere resmi tebligatlar yapılır.
Mevzuat gereği bina sahiplerine yapının yıktırılması için süre verilir. Uygulamada bu süre genellikle 90 gün olarak karşımıza çıkar.
İlk verilen süre içerisinde yıkım işlemi başlatılmazsa ek süre tanınabilir. Sürelerin sonunda binanın yıkılmaması halinde idare tarafından işlem yapılması mümkündür.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.
Her bina dosyası aynı hızda ilerlemez. İtiraz süreçleri, hissedar anlaşmazlıkları, mahkeme kararları veya resmi işlemler nedeniyle bazı binalarda süreç daha uzun sürebilir.
Bu nedenle internette duyulan “15 gün içinde çıkmak zorundasınız” veya “yıllarca oturabilirsiniz” gibi kesin ifadeler çoğu zaman gerçeği yansıtmaz.
Riskli Binada Oturmaya Devam Edilebilir Mi?
Teknik olarak riskli yapı kararı kesinleştikten sonra binanın kullanımına devam edilmesi tavsiye edilmez.
Çünkü artık yapı güvenli kabul edilmemektedir.
Özellikle ağır hasarlı veya taşıyıcı sistemi ciddi şekilde zayıflamış binalarda uzmanlar mümkün olan en kısa sürede taşınılmasını önerir.
Bazı vatandaşlar dönüşüm süreci tamamlanana kadar evlerinde kalmaya çalışsa da olası bir depremde ortaya çıkabilecek riskler göz ardı edilmemelidir.
Unutulmamalıdır ki mevzuat bir süre tanıyor olsa da güvenlik her zaman öncelikli olmalıdır.
Kira Yardımı Süreci Ne Zaman Başlar?
Riskli yapı kararı alan birçok kişinin aklına gelen ikinci soru kira yardımıdır.
Binanın boşaltılması ve yıkım sürecine girilmesiyle birlikte gerekli şartları taşıyan hak sahipleri kira yardımı başvurusunda bulunabilir.
Bu destek, dönüşüm sürecinde vatandaşların geçici konut ihtiyacını karşılamaya yardımcı olmak amacıyla verilmektedir.
Ancak kira yardımı için ayrıca başvuru yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
Örnek Senaryo
İstanbul’da 30 yıllık bir apartman düşünelim.
Yapılan inceleme sonucunda bina için riskli yapı raporu düzenleniyor. Rapor kesinleştikten sonra maliklere resmi bildirimler gönderiliyor.
Apartman sakinleri hemen ertesi gün evlerini boşaltmıyor. Öncelikle dönüşüm görüşmeleri yapılıyor, yüklenici firma araştırılıyor ve proje hazırlıkları başlıyor.
Bu süreçte yasal süreler işliyor. Daha sonra bina kontrollü şekilde boşaltılıyor ve yıkım aşamasına geçiliyor.
Yani süreç bir gecede gerçekleşmiyor ancak sonsuza kadar da uzamıyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Riskli yapı kararına karşı yasal itiraz sürelerini kaçırmayın.
-
Tebligatları mutlaka takip edin.
-
Kira yardımı başvurularını zamanında yapın.
-
Binada oturmaya devam ederken güvenlik risklerini göz önünde bulundurun.
-
Kat malikleri arasında iletişimi koparmayın.
-
Yıkım ve dönüşüm süreciyle ilgili tüm belgeleri saklayın.
-
Sadece kulaktan dolma bilgilerle hareket etmeyin.
Sık Sorulan Soru ve Cevaplar
Riskli yapı kararı çıkınca hemen evden çıkmak gerekir mi?
Hayır. Kararın kesinleşmesi ve resmi süreçlerin tamamlanmasının ardından belirli süreler uygulanır.
Riskli yapı kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Mevzuatta belirtilen süreler içerisinde itiraz hakkı bulunmaktadır.
Ev boşaltılmazsa ne olur?
Verilen sürelerin sonunda gerekli işlemler yapılmazsa idare tarafından yasal süreç işletilebilir.
Riskli binada oturmak yasak mı?
Karar kesinleştikten sonra yapı güvenli kabul edilmediği için oturmaya devam edilmesi tavsiye edilmez.
Kira yardımı almak için binanın yıkılması şart mı?
Başvuru şartları ve uygulama dönemine göre değişebilmekle birlikte, genellikle dönüşüm sürecinin belirli aşamalarının tamamlanması gerekir.
Süreç her binada aynı mı işler?
Hayır. İtirazlar, hissedar durumu ve resmi işlemler nedeniyle süreler farklılık gösterebilir.
Sonuç Olarak
Riskli yapı kararı çıkması, ertesi gün evden çıkılacağı anlamına gelmez. Ancak bu kararın binanın güvenli olmadığına işaret ettiği de unutulmamalıdır. Bu nedenle hem yasal süreci takip etmek hem de can güvenliğini ön planda tutmak gerekir.
Sizin binanız için riskli yapı kararı alındı mı? Süreç beklediğiniz gibi mi ilerledi yoksa farklı sorunlarla mı karşılaştınız? Deneyimlerinizi paylaşabilirsiniz.